به گزارش اکوایران، براساس برآوردهای پژوهشکده پولی و بانکی و مرکز آمار از ارقام تولید ناخالص داخلی بالاترین مقدار سهم سرمایه‌گذاری از اقتصاد معادل 36.6 درصد بوده که در سال 1330 بوده است. همچنین پایین‌ترین میزان سهم سرمایه‌گذاری از کیک اقتصاد 3.7 درصد محاسبه شده که مربوط به سال 1341 بوده است.

در محاسبه تولید ناخالص داخلی به روش هزینه‌ای، کل اقتصاد را به چند بخش اصلی تقسیم می‌کنند. این بخش‌ها شامل «مصرف مردم»، «هزینه دولتی»، «سرمایه‌گذاری»، «صادرات» و «واردات» می‌شوند. در این روش، مجموع هزینه‌ای که هر یک از این بخش‌ها در یک دوره زمانی انجام داده‌اند به عنوان تولید ناخالص داخلی در نظر گرفته می‌شود.

منطق این محاسبه این است که فرض می‌شود هر کالا و خدمتی که در یک بازه زمانی در اقتصاد کشور تولید شده، نهایتا توسط یکی از این بخش‌ها مورد مصرف قرار می‌گیرد. بنابراین کل هزینه صورت گرفته در یک دوره زمانی را می‌توان برابر با تولید ناخالص داخلی در آن زمان دانست.

براساس مبانی علم اقتصاد سرمایه‌گذاری مهمترین متغیر در جهت رسیدن به رشد اقتصادی باثبات و بالا است. به طوری که به سرمایه‌گذاری موتور رشد اقتصادی یا تولید ثروت گفته می‌شود. و از همین‌رو هرچه سهم سرمایه‌گذاری از کیک اقتصاد بالاتر باشد و سهم مصرف پایین‌تر، این امر به معنای آن است که در آینده احتمالا رشد اقتصادی مثبت در پیش‌روی اقتصاد کشور وجود دارد.

031225

نوسان بالای سهم سرمایه‌گذاری از حجم اقتصاد از 1285 تا 1340

برآوردهای پژوهشکده پولی و بانکی نشان می‌دهد که روند سهم سرمایه‌گذاری از حجم اقتصاد از سال 1285 تا 1318 صعودی بوده است. به طوری که سرمایه‌گذاری که در سال 1285، 6.7 درصد از کل اقتصاد را تشکیل می‌داده ، در سال 1318 سهم آن به 27.3 درصد افزایش پیدا کرده است. اما با شروع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط نیروهای روس و انگلیس سهم سرمایه‌گذاری از حجم اقتصاد کاهش شدیدی یافت و در سال 1322 معادل 7.5 درصد بوده است. با این‌حال بعد از پایان جنگ جهانی دوم و افزایش فروش نفت کشور و طبعا افزایش سرمایه‌گذاری، سهم سرمایه‌گذاری از کیک اقتصاد در سال 1330 معادل 36.6 درصد محاسبه شده که بالاترین مقدار در 118 سال گذشته بوده است. با این‌وجود براساس گزارش مرکز آمار، این روند صعودی سهم سرمایه‌گذاری از حجم اقتصاد ادامه نیافته و در سال 1341 به پایین‌ترین میزان در بیش از یک قرن گذشته رسید. در این سال سهم سرمایه‌گذاری از تولید ناخالص داخلی برابر با 3.7 درصد اعلام شده است.

آمارها حاکی از آن است که از سال 1341 تا سال 1357 روند سهم سرمایه‌گذاری از کیک اقتصاد صعودی شده و از  3.7 درصد به 15 درصد رسید. ولی از سال 1357 به بعد به دلیل اتفاقات افتاده سرمایه‌گذاری کاهش پیدا کرده و در نتیجه سهم آن نیز از اقتصاد کمتر شد. این روند نزولی سهم سرمایه‌گذاری از کیک اقتصاد تا پایان جنگ تحمیلی ایران و عراق ادامه یافت و در سال 1368 به رقم 7.7 درصد رسید. بعد از این تاریخ روند سهم سرمایه‌گذاری صعودی بوده و در سال 1396 معادل 19.5 درصد برآورد شده است. البته در این میان به دلیل اعمال تحریم‌های آمریکا و سازمان ملل در سال 1390 ، سهم سرمایه‌گذاری از کیک اقتصاد کاهش داشته ولی با امضای توافق برجام در سال 94 این روند صعودی شد.

با این‌حال سهم سرمایه‌گذاری از اقتصاد بعد از خروج آمریکا از برجام در سال 97 روندی نزولی را طی کرده و براساس آخرین آمار در 9 ماهه سال 1403 ، 15.7 درصد محاسبه شده است.

گرافیست : سید مصطفی موسوی