به گزارش اکوایران؛ صنعت غذا در ایران با بحران عمیقی مواجه شده است؛ کاهش تقاضای مصرف‌کنندگان، جهش قیمت‌ها و فشار سنگین هزینه‌های تولید، این بخش را در آستانه زیان‌دهی و تعطیلی قرار داده است. حسن فروزان‌فر، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، هشدار می‌دهد که اگر تغییری در شرایط ایجاد نشود، سال ۱۴۰۴ یکی از پیچیده‌ترین و بحرانی‌ترین دوره‌ها برای اقتصاد کشور خواهد بود.

«اکوایران» در جریان سلسه گفتگوهای بررسی وضعیت اقتصاد و تجارت ایران در 1404، با حسن فروزان‌فرد رئیس هیات مدیره صنایع غذایی کامبیز و عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران گفتگو کرده است.

فروزان‌فر  در این گفت‌وگو  سال ۱۴۰۳ را سالی سخت برای فعالان اقتصادی به‌ویژه در بخش تولید و صنایع غذایی ارزیابی کرد و چشم‌انداز ۱۴۰۴ را نگران‌کننده دانست. او بر این باور است که ادامه روند فعلی می‌تواند به بحرانی بی‌سابقه در صنعت غذا منجر شود.

به گفته فروزان‌فر، مرور پیش‌بینی‌های اقتصادی سال 1403 نشان می‌دهد که کشور در موقعیتی قرار گرفته است که نباید در آن قرار می‌گرفت. او گفت: متأسفانه برخی از پیش‌بینی‌هایی که ابتدای سال 1403 کرده بودم محقق شد و به واسطه آن اتفاقات، اکنون در شرایطی هستیم که باید تصمیم بگیریم آیا می‌توانیم حرکتی انجام دهیم که از این مرحله خارج شویم یا اینکه می‌خواهیم همین‌طور ادامه دهیم. اگر روی همین مسیر فعلی بمانیم، سال ۱۴۰۴ بسیار دشوار خواهد بود؛ دشوارتر از هر چیزی که در تاریخ معاصر دیده‌ایم. پیچیدگی‌هایی که در سال ۱۴۰۴ با آن‌ها مواجه هستیم، می‌تواند کاملاً باعث به‌هم‌ریختگی شود.

به گفته حسن فروزانفر، تولیدکنندگان در شهرک‌های صنعتی دچار سردرگمی جدی شده‌اند. او معتقد است که با وخیم‌تر شدن دسترسی به انرژی در تابستان و زمستان سال 1404 و همچنین محدودیت‌هایی که به نظر می‌رسد دولت جدید آمریکا اعمال خواهد کرد، وضعیت اقتصادی سخت‌تر خواهد شد. این محدودیت‌ها نه‌تنها بر امکانات ارزی بلکه بر تجارت خارجی ایران نیز اثر خواهد گذاشت.

افت تقاضای مواد غذایی و افزایش قیمت‌ها

این عضو هیات نمایندگان اتاق ایران با اشاره به کاهش درآمد قابل تصرف خانوار و افزایش تورم، گفت: طبق بررسی های ما در اواخر سال گذشته مصرف مواد غذایی کاهش یافته است. به طوری در  اسفند سال گذشته در تهران حدود ۳۰ درصد از محصولات لبنی مرجوع شد. این آمار فقط مربوط به شمال تهران بود. در جنوب شهر، مغازه‌دارها اساساً از ابتدا یکسری محصولات را سفارش نمیدادند که بخواهند آن‌ها را مرجوع کنند.

او بر این باور است که افزایش قیمت مواد غذایی به گونه‌ای بوده که مردم ناچارند برخی اقلام را از سبد مصرفی خود حذف کنند. به گفته فروزان‌فر، کاهش مصرف مواد غذایی به این معناست که خانواده‌ها دیگر چیز زیادی برای از دست دادن ندارند و این وضعیت، یک فضای اجتماعی خطرناک ایجاد می‌کند.

فروزان‌فر با اشاره به تغییرات احتمالی نرخ ارز در سال 1404، معتقد است که باید انتظار افزایش قیمت مواد غذایی را داشته باشیم. همان‌طور که در سال گذشته، نرخ تورم در مواد غذایی معمولاً بالاتر از بقیه بخش‌ها بود. سال گذشته در حوزه‌هایی مانند مسکن و برخی کالاها، رکود باعث شده است که تورم آن‌ها کمتر باشد، اما در صنعت غذا، چون تقاضای آن پایه‌ای و همیشگی است، نرخ تورمش بیشتر بود.

 خطر تعطیلی واحدها

به گفته فروزان‌فر، افزایش جدی قیمت نهاده‌های تولید و هزینه‌های تولید، فشار مضاعفی به تولیدکنندگان وارد کرده است. او معتقد است که این افزایش هزینه‌ها، همراه با کاهش تقاضای مؤثر در بازار، باعث شده است که تولیدکنندگان مواد غذایی در شرایط سختی قرار بگیرند. تعطیلی‌های شکننده در صنعت غذا آسیب‌های جدی‌تری به این بخش وارد می‌کند. او تاکید کرد: شما با مواد اولیه‌ای سر و کار دارید که فسادپذیر هستند و نمی‌توان به آن‌ها گفت که لطفاً خراب نشوید تا برق و گاز وصل شود!

فروانفر بر این باور است که دو عامل، یعنی فشار در تأمین کالا و کاهش تقاضای بازار، کنار هم  تولیدکنندگان را با بحران جدی‌تری مواجه کرده‌اند. هزینه‌های سربار افزایش چشم‌گیری پیدا کرده است. به گفته فروزان‌فر، صنعت غذا به‌طور کلی حاشیه سود محدودی دارد و چیزی که آن را حفظ می‌کند، تولید انبوه است. وقتی به هر دلیلی تولید کاهش پیدا کند، هزینه‌های سربار سرانه بالا می‌رود و حاشیه سود به‌شدت کم می‌شود. در چنین شرایطی، صنعت غذا به سمت زیان‌دهی حرکت می‌کند.

فروزان‌فر معتقد است که اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، بخش عمده‌ای از فعالان صنعت غذا به سمت فعالیت‌های دیگر حرکت خواهند کرد. او گفت: خیلی از فعالان این حوزه ممکن است وارد بخش‌های دیگری شوند که سودآوری بیشتری دارند. بی شک این موضوع صنعت غذا را با بحران شدیدتری مواجه می‌کند. این وضعیت، ادامه فعالیت در این بخش را بسیار دشوار خواهد کرد.

به گفته عضو هیات نمایندگان اتاق ایران، ایجاد فضای گفت‌وگوی مؤثر می‌تواند تا حدی برخی مشکلات را برطرف کند. هرچند چشم‌انداز سال ۱۴۰۴ بسیار پیچیده‌تر، دشوارتر و نگران‌کننده‌تر از سال 1403 است.